Dankbaarheid hangt samen met gezonder gedrag
Dankbaarheid wordt vaak in verband gebracht met meer welzijn en positieve emoties. Nieuw onderzoek laat zien dat dankbaarheid ook samenhangt met de mate waarin mensen gezondheidsbevorderend gedrag vertonen.
Dat blijkt uit een nieuwe meta-analyse van Fuschia Sirois van Durham University en haar collega’s. Zij brachten de resultaten van 24 onderzoeken met in totaal 6.967 deelnemers samen. Daaronder waren studenten, volwassenen uit de algemene bevolking en mensen met chronische aandoeningen. In de onderzoeken werd gekeken naar de relatie tussen dankbaarheid en verschillende gezondheidsbevorderende gedragingen, zoals gezond eten, lichamelijke activiteit, slaap en omgaan met stress.
Het verband tussen dankbaarheid en gezond gedrag bleek in de verschillende onderzoeken redelijk consistent. Mensen die meer dankbaarheid ervaren of voor wie dankbaarheid sterker onderdeel is van hun dagelijks leven, rapporteren gemiddeld ook vaker dat zij gedrag vertonen dat hun gezondheid ondersteunt. Dat gold voor verschillende groepen en ongeacht of het onderzoek keek naar een algemene neiging tot dankbaarheid of naar dankbaarheid op een specifiek moment.
Waarom zouden dankbare mensen vaker gezond gedrag vertonen?
De onderzoekers kijken daarvoor naar zelfregulatie: het vermogen om je gedrag af te stemmen op doelen die voor jou belangrijk zijn. Gezond eten, voldoende bewegen of goed omgaan met stress vraagt immers regelmatig dat je kiest voor iets wat op langere termijn goed voor je is, in plaats van voor wat op dat moment het gemakkelijkst of aantrekkelijkst is.
Dankbaarheid lijkt daarbij samen te hangen met een aantal psychologische hulpbronnen. Mensen die meer dankbaarheid ervaren, hebben gemiddeld meer positieve emoties en zijn sterker gericht op de toekomst. Dat kan helpen om aandacht te houden voor wat belangrijk is op langere termijn en gedrag vol te houden dat daarbij past. De onderzoekers vonden aanwijzingen dat deze factoren een deel van het verband tussen dankbaarheid en gezond gedrag verklaren.
De resultaten betekenen overigens niet dat dankbaarheid gezond gedrag veroorzaakt. De onderzoekers brachten bestaande verbanden uit verschillende studies samen; daarmee is geen oorzaak-gevolgrelatie vast te stellen. Wel sluiten de bevindingen aan bij eerder onderzoek waaruit aanwijzingen komen dat dankbaarheid mogelijk kan worden ingezet bij het ondersteunen van gezond gedrag. De auteurs zien dankbaarheid daarom als een mogelijke laagdrempelige, op sterke kanten gebaseerde aanvulling op strategieën voor gedragsverandering.
Voor de positieve psychologie is dat een interessante uitbreiding van het bekende verhaal over dankbaarheid. Het gaat mogelijk niet alleen om je beter voelen door stil te staan bij wat goed is, maar ook om de vraag of dankbaarheid mensen helpt keuzes te maken die hun welzijn en gezondheid op langere termijn ondersteunen.
Referentie
Sirois, F. M., Hirsch, J. K., & Wood, A. M. (2026). Gratitude and health behaviours: A temporal affective self-regulation resource analysis across 24 samples. British Journal of Health Psychology, 31(3), e70103. https://doi.org/10.1111/bjhp.70103