Eerst psychologische veiligheid, dan vertrouwen?

Een werkomgeving met hoge druk en een strakke hiërarchie hoeft niet ten koste te gaan van het welzijn van medewerkers. Nieuw onderzoek onder militair personeel laat zien dat psychologische veiligheid en vertrouwen in leidinggevenden samenhangen met workplace flourishing: het floreren van medewerkers op het werk.

Onderzoekers van onder meer de University of Ghana onderzochten 292 medewerkers van een militair ziekenhuis van de Ghana Armed Forces. Juist in een militaire context zijn de omstandigheden interessant: medewerkers hebben te maken met hoge werkdruk, duidelijke hiërarchische verhoudingen en situaties waarin weinig ruimte is voor fouten. De onderzoekers gebruikten het Job Demands-Resources-model (JD-R) als theoretisch kader. Daarin kunnen hulpbronnen op het werk de belastende effecten van hoge taakeisen helpen opvangen.

De resultaten laten zien dat zowel psychologische veiligheid als vertrouwen in leidinggevenden samenhangen met meer floreren op het werk. Daarbij vonden de onderzoekers een opvallend verband tussen beide hulpbronnen. Psychologische veiligheid hing samen met meer vertrouwen in de leidinggevende, dat op zijn beurt samenhing met meer flourishing. De onderzoekers spreken daarom van een mogelijke opeenvolging: psychologische veiligheid → vertrouwen → floreren.

Psychologische veiligheid gaat hierbij over de mate waarin medewerkers het gevoel hebben dat ze zich kunnen uitspreken, vragen kunnen stellen en zorgen of fouten kunnen bespreken zonder negatieve consequenties te vrezen. Vertrouwen in de leidinggevende gaat onder meer over de verwachting dat die betrouwbaar en integer handelt.

De bevinding is relevant voor organisaties waarin de druk hoog is. Het creëren van een klimaat waarin medewerkers zich veilig voelen om zich uit te spreken, kan volgens de onderzoekers een belangrijke eerste stap zijn. Vanuit zo’n klimaat kan vertrouwen in leidinggevenden zich ontwikkelen, waardoor medewerkers beter kunnen floreren.

Een belangrijke kanttekening is dat het onderzoek geen oorzaak-gevolgrelaties aantoont. De gegevens zijn op één moment verzameld en komen uit zelfrapportages van medewerkers binnen één militair ziekenhuis. We weten dus niet of psychologische veiligheid daadwerkelijk leidt tot meer vertrouwen en vervolgens tot flourishing. Ook is niet vanzelfsprekend dat dezelfde verbanden gelden in andere organisaties of werkomgevingen.

Toch geeft het onderzoek een interessante aanwijzing voor de manier waarop werkhulpbronnen met elkaar kunnen samenhangen. Niet alleen de hoeveelheid werkdruk is van belang, maar ook de sociale context waarin mensen hun werk doen.

Referentie
Nubuor, S. A., Bosomtwe, T. E., Obuobi, R., Bampoe, H. S., & Bosomtwe-Duker, D. E. (2026). Understanding the pathways to workplace flourishing: The effect of trust and psychological safety in high-pressure work environments. Frontiers in Psychiatry, 17, 1912314. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2026.1912314