Hoe je emotionele intelligentie aanscherpen?

Op een constructieve manier omgaan met emoties is niet iedereen gegeven. In de ruimere maatschappelijke context vallen twee extreme benaderingswijzen op. Bij velen onder ons overheerst de ratio en lijkt het not done om uit te wijden over gevoelens. Bij anderen worden emoties dan weer eindeloos uitgesponnen en uitvergroot.

Nochtans maakte Daniel Goleman een belangrijk punt, toen hij in 1996 de term ‘emotionele intelligentie’ lanceerde: het vermogen om je eigen emoties en die van anderen te herkennen, begrijpen en effectief te gebruiken bij denken, beslissen en handelen.

Alle studies over dit onderwerp die sindsdien het levenslicht zagen, tonen een onmiskenbaar verband tussen iemands EQ en de mate waarin diegene succesvol is in het leven. Personen met een hoge emotionele intelligentie zouden (mentaal) gezonder zijn, zijn succesvoller in hun werk en beschikken over betere leiderschapscapaciteiten.

Emotionele intelligentie is een ruim begrip, dat vele deelaspecten kent, waaronder zelfkennis, empathie en optimisme.

1. Ken jezelf
Zelfkennis, in dit geval van je eigen gevoelens en gevoeligheden, is een noodzakelijke voorwaarde voor zelfbeheersing. Het voorkomt dat je je laat meeslepen en overweldigen door emoties, en dat je spontane reactie buiten proportie is. Bovendien bepaalt het juist inschatten van gevoelens hoe goed we onze aangeboren capaciteiten kunnen uitspelen in een werkomgeving.

2. Empathie & sociale vaardigheden
Wie in staat is om zijn eigen emoties te onderkennen, zal dit ook makkelijker doen bij anderen. Of het nu gaat om verkoop, management, romantiek of politiek: in alle facetten van het leven hebben we baat bij een flinke portie inlevingsvermogen.

Dit geldt niet in het minst voor onze professionele werkomgeving, denk aan het in staat zijn tot het onderhandelen over oplossingen, vlot werken in teamverband, en goed leiderschap met constructieve feedback.

3. Optimisme
Optimisten wijten een mislukking aan iets wat veranderd kan worden – bij zichzelf of aan de omstandigheden – en geloven dat ze een volgende keer wél kunnen slagen.

Pessimisten wijten de mislukking aan een blijvende karaktertrek bij zichzelf die ze niet bij machte zijn te veranderen.

Tot slot
In tegenstelling tot cognitieve intelligentie is emotionele intelligentie geen vast gegeven. Je kunt je EQ gedurende je hele leven verder ontwikkelen door bewust te werken aan de vaardigheden die eraan ten grondslag liggen. Dat betekent onder meer dat je leert je eigen emoties beter te herkennen en te begrijpen, inzicht krijgt in je automatische reactiepatronen, uitdagingen constructief benadert, effectiever communiceert, meer empathie ontwikkelt voor anderen en ontdekt wat je intrinsiek motiveert. Zo vergroot je stap voor stap je vermogen om bewust en evenwichtig om te gaan met jezelf en je omgeving. (gebaseerd op: Jobat, MyCoach)