Kun je gelukkig worden van een gelukkige collega?

Een goed humeur lijkt besmettelijk. Maar geldt dat ook voor geluk? Nieuw onderzoek uit Noorwegen geeft hier antwoord op. In een groot veldexperiment vonden onderzoekers geen aanwijzingen dat geluk zich verspreidt tussen collega’s. Zelfs wanneer mensen wekenlang samenleven met relatief gelukkige of ongelukkige anderen, blijkt hun eigen welzijn daar niet merkbaar door te veranderen.

Dat is interessant, omdat het idee van emotional contagion – het verschijnsel dat emoties van de ene persoon op anderen kunnen overslaan – breed wordt gebruikt om te verklaren hoe welzijn zich binnen groepen kan verspreiden. Als een opgewekte collega de stemming van anderen kan beïnvloeden, zou dat immers kunnen betekenen dat individuele verschillen in welzijn zich als een soort positieve golf door een organisatie bewegen.

Geluk blijkt niet besmettelijk
De onderzoekers Hanson, Johnsen, Kotsadam en Prati testten deze veronderstelling in samenwerking met de Noorse strijdkrachten. Aan het experiment deden meer dan 1500 rekruten mee. Tijdens een acht weken durende militaire opleiding werden zij willekeurig ingedeeld in kamers met relatief gelukkige of juist minder gelukkige mederekruten.

Het idee was eenvoudig: als geluk besmettelijk is, zouden mensen die langere tijd met gelukkiger huisgenoten samenleven na verloop van tijd zelf ook gelukkiger moeten worden. Andersom zouden mensen die met minder gelukkige huisgenoten wonen, in hun welzijn moeten dalen.

Dat gebeurde niet. De onderzoekers vonden geen convergentie in geluk op kamerniveau. Het maakte dus niet aantoonbaar uit of een rekruut samenwoonde met relatief gelukkige of ongelukkige anderen. De onderzoekers konden zelfs kleine effecten van deze vorm van ‘besmetting’ uitsluiten.

Belangrijke nuance
De uitkomst betekent niet dat de sociale omgeving geen invloed heeft op welzijn. Wel dat we voorzichtig moeten zijn met de aanname dat geluk als emotie vanzelf van de ene persoon op de andere overspringt. Juist doordat het onderzoek gebruikmaakte van een gerandomiseerd veldexperiment, konden de onderzoekers deze veronderstelling veel sterker toetsen dan in studies waarin alleen wordt gekeken naar verbanden tussen het welzijn van collega’s.

Ook blijkt uit eerder onderzoek in dezelfde setting dat groepsgenoten elkaar wél kunnen beïnvloeden op bepaalde andere, niet-emotionele houdingen. Het ontbreken van een effect op geluk lijkt dus niet simpelweg te komen doordat mensen helemaal niet door hun groepsgenoten worden beïnvloed.

Dat roept nieuwe vragen op voor onderzoek naar welzijn op het werk. Misschien is het te eenvoudig om geluk binnen organisaties te zien als iets dat zich van persoon tot persoon verspreidt. De sociale omgeving kan belangrijk zijn voor welzijn, maar de manier waarop die invloed werkt, is waarschijnlijk complexer dan een eenvoudig besmettingsmechanisme.

Referentie
Hanson, T., Johnsen, Å. A., Kotsadam, A., & Prati, A. (2026). Does happiness spread within organizations? Evidence from a field experiment in Norway. Journal of Economic Behavior & Organization, 250. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2026.107723